Honger?

14 sep 2009

Management education voedt individu en organisatie

Bookmark and Share

managementeducation_foodforthoughtManagement education is niet langer iets voor ‘na de uren’. Een kwaliteitsvolle opleiding vormt niet enkel een cruciale pijler in het persoonlijk ontwikkelingsplan van stafmedewerkers, maar draagt ook bij tot de uitbouw van een organisatiecultuur met oog voor de toekomst. Een gesprek met algemeen directeur Patrick De Greve en academisch decaan Dirk Buyens van Vlerick Leuven Gent Management School.

Tot vijf jaar geleden was management iets wat je erbij deed, naast je expertisedomein. Management education stond als het ware op zichzelf, een lesgebeuren in een leszaal, los van enige bedrijfscontext. Vandaag liggen de kaarten anders. Patrick De Greve: “Professionals kiezen nu expliciet voor een managementloopbaan. Ze gaan veel bewuster om met concepten als people management, governance, transparantie, organisatiecultuur, enzovoort. Management education en management development passen in het persoonlijk ontwikkelingsplan van hun carrière. Ze hebben bijgevolg een duidelijk aantal behoeften en verwachtingen naar de opleiding toe.”

Niet alleen een individuele deelnemer maar ook een organisatie koestert deze dagen hoge verwachtingen tegenover de managementopleiding, die als een hefboom voor de ontwikkeling van de hele organisatiecultuur wordt gezien. Professor Dirk Buyens: “Management education is veel minder vrijblijvend dan vroeger. Organisaties verwachten een geïntegreerde aanpak van het managementverhaal, met aandacht voor verbetering en verandering op verschillende domeinen en niveaus binnen de onderneming.”

Management education anno 2009

Vlerick Leuven Gent Management School onderscheidt inzake management education twee verschillende opleidingstrajecten: business-to-consumeropleidingen – open programma’s waar individuele deelnemers op kunnen inschrijven – en business-to-businessopleidingen, met een traject op maat van een specifieke organisatie. Patrick De Greve: “In dat laatste geval komt de geïntegreerde aanpak heel duidelijk tot uiting. De organisatie gebruikt de opleiding niet alleen om haar deelnemers managementvaardigheden bij te brengen, maar ook als een platform om aan de organisatiecultuur te werken: om veranderingsprocessen te begeleiden, om projecten op te zetten, om kennis bij te brengen. Anders dan vroeger willen organisaties ‘het leren’ in hun fundamenten verankeren en daarmee een impact op andere processen genereren.”

Tegelijk is er de globalisering, die de managementknowhow rijker maakt, maar ook gevoeligheden blootlegt, zoals taal- en cultuurverschillen binnen organisaties en onder deelnemers. Patrick De Greve: “Je kunt niet met alle culturen om het even welk rollenspel doen, om het even welke vragenlijst invullen, om het even welke businessgame spelen.”

Ten slotte vond er de laatste jaren ook een evolutie in de onderwijsmethodiek plaats. Professor Dirk Buyens: “De dominante classroom teaching van voorheen maakt almaar meer plaats voor persoonlijke coaching, online instrumenten en leerplatformen buiten het klaslokaal.”

Gedeelde verantwoordelijkheid

Tegen de achtergrond van die nieuwe ontwikkelingen is management education vandaag een gedeelde verantwoordelijkheid van het opleidingsinstituut, de organisatie en de individuele deelnemer.

Van de opleidingsaanbieder wordt ‘kwaliteit’ verwacht. Een blik op de criteria van een aantal executive rankings vertelt wat dat concreet inhoudt. Patrick De Greve: “Uit de rangschikkingen blijkt dat de klant op zoek is naar value for money, future use en relevance. De impact en de bruikbaarheid van een managementopleiding zijn cruciaal. Verder weten wij dat Vlerick Leuven Gent Management School extra wordt gewaardeerd voor haar flexibiliteit, engagement en no-nonsenseaanpak.”

Het rendement van een managementopleiding hangt voor vijftig procent af van de opleidingsinstelling, maar de andere helft is voor rekening van de organisatie en de deelnemers zelf. Patrick De Greve: “Management education vandaag vraagt dat bedrijven de leerervaring mee opnemen. Ze moeten in coaching en monitoring van de deelnemer voorzien, zowel voor, tijdens als na de opleiding. Verder dient hun interne communicatie op de nieuwe lerende werkelijkheid te worden afgestemd: niet elke opleiding leidt noodzakelijk tot persoonlijke promotiekansen, maar ze draagt bij tot de carrièreontwikkeling van het individu en tot het succes van de organisatie als geheel.”

Rendement: van meten naar managen

De verwachting inzake return on investment van management education ligt vandaag een stuk hoger dan pakweg vijf jaar terug. Organisaties zoeken dan ook meer dan ooit naar manieren om het succes van de opleiding te meten.

Een opleidingsinstituut kan zelf peilen naar de tevredenheid van de klant over het programma, de docenten, het cursusmateriaal, enzovoort. Dat is bij Vlerick Leuven Gent Management School het geval. Zo krijgt de School heel directe feedback. Maar die evaluatie garandeert niets over hoe de deelnemers hun opgedane kennis ook gaan toepassen.

Professor Dirk Buyens: “Vandaag ronden heel wat opleidingen af met een deliverable die moet worden opgeleverd: een businessplan, een eindwerk, een project. Dat is al een soort van directe payback. Verder geloof ik dat het gros van management education via het gedrag van het individu moet worden gemeten. Dat gedrag moet dan nog een keer aanleiding geven tot verandering in performance.” Patrick De Greve knikt: “In die zin wordt de ROI niet gemeten, maar gemanaged, door oog te hebben voor alle factoren die tot een betere performance kunnen bijdragen: een correcte behoefteanalyse voor de start van de opleiding, de juiste programmacoördinatoren, de gepaste docenten, relevant lesmateriaal, een geëngageerde deelnemer, enzovoort. Het succes van een vormingstraject vraagt om een professionele aanpak, zowel van de opleidingsaanbieder als van de klant. De ROI zal uiteindelijk blijken uit de bijdrage aan de organisatiecultuur: beter leiderschap, meer efficiënte marketingactiviteit, grotere kennis van finance ….”

Topics en trends in tijden van crisis

Het rendement van investering is zeker in tijden van crisis niet onbelangrijk. Heeft management education in deze economisch woelige periode meer of minder meerwaarde dan voorheen? Patrick De Greve: “Bedrijven sturen misschien minder mensen naar open programma’s, maar de vraag naar interne opleidingen groeit. Die fungeren als een motor om de neuzen in dezelfde richting te krijgen, om samen met het team de zaken aan te pakken. Alle professionele organisaties vandaag doen op korte termijn het nodige om hun werking zo kostenefficiënt mogelijk te maken. Tegelijk beseffen ze dat ze in de toekomst moeten investeren om de toptalenten aan boord te houden.”

Zijn bepaalde topics in management education vandaag populairder dan andere? Patrick De Greve: “Een topdrie van veel gevraagde opleidingsthema’s aan businessscholen zijn leiderschap, performance en strategie. Een trend is de stijgende populariteit van innovatiemanagement in al zijn vormen, van het ontwikkelen en vermarkten van nieuwe producten tot het opzetten van nieuwe processen en structuren. Die tendens werd voor de crisis al ingezet, maar krijgt vandaag nog extra aandacht.”

Kritieke succesfactoren voor management education

  • een goede behoefteanalyse: biedt de opleiding wel een oplossing voor de issues die op tafel liggen?
  • een intellectueel hongerige deelnemer
  • een opleidingsprogramma dat academische kennis en praktijkervaring combineert
  • respect voor de leeromgeving: kwalitatieve opleidingsfaciliteiten en opleidingsmateriaal
  • een didactiek en pedagogiek die erin slagen het bedrijf een spiegel voor te houden
  • een uitgekiend opleidingsprogramma van voor, tijdens en na het programma
  • een bewuste, professionele aanpak van zowel bedrijf als deelnemer om de kennisoverdracht en -verankering in de organisatie te garanderen
  • een no-nonsensesamenwerking tussen opleidingsinstituut, organisatie en individu

Houdbaarheidsdatum van kennis almaar korter

De complexiteit van uitdagingen, markten en producten waarmee we vandaag worden geconfronteerd, vraagt dat mensen zich permanent bijscholen. Dit is geen marketingslogan, maar een realiteit.

Met een opleiding van vier jaar kon je vroeger een carrière van veertig jaar uitzitten, via de verhouding van één op tien. Vandaag raak je met die vier jaar niet ver. Ontwikkelingen zoals de crisis en de globalisering maken dat we onze kennis voortdurend moeten herkaderen.

Als je met menselijk talent aan de slag bent, spreekt het voor zich dat je daar als bedrijf permanent in investeert, maar ook dat het menselijk talent in zichzelf investeert. Het is niet evident om mensen weer op de schoolbanken te krijgen, iedereen heeft vandaag tijd te kort. Maar de houdbaarheidsdatum van onze kennis wordt almaar korter. Dat betekent niet dat je eruit vliegt, maar dat je je voortdurend moet bijscholen. De topics en de thema’s waarrond management zich ontwikkelt, evolueren voortdurend. De inzichten veranderen en verbeteren elke dag. Het is aan ons om ze te verspreiden.

(Professor Dirk Buyens en Patrick De Greve)

Martine Plompen, directeur  Knowledge Services EFMD: ‘Geïntegreerde aanpak prioritair’

“De nood aan wisselwerking tussen de providers van management education is groter dan ooit en zal nog groeien”, weet Martine Plompen, directeur Knowledge Services van de European Foundation for Management Development (EFMD).

EFMD is een internationaal netwerk van universiteiten, businessscholen en bedrijven die werken rond management development. De organisatie telt vandaag meer dan zevenhonderd institutionele leden in 82 landen. EFMD verzorgt ook de accreditatie door EQUIS, een kwaliteitslabel voor universiteiten en businessscholen, dat ook Vlerick Leuven Gent Management School bezit. 

Martine Plompen: “De verwachtingen rond management education en management development liggen vandaag een stuk hoger dan vroeger. De nood aan een geïntegreerde aanpak en onmiddellijke toepasbaarheid van het geleerde vormen sleuteltopics in het priority debate rond management education. De zogenaamde corporate universities spelen een cruciale rol in de evolutie waarbij opleidingen almaar doelgerichter, op maat van specifieke noden en leerbehoeften, voor specifieke categorieën van werknemers worden. Dat kan enkel als de verschillende spelers op de markt, van businessscholen tot corporate universities nog nauwer gaan samenwerken.”

Alex Joos, CEO Group Joos: ‘Om de vijf à tien jaar herbronnen’

Alex Joos van Group Joos legt geen verband tussen de economische crisis en de opleidingsbudgetten binnen zijn bedrijf. “Een opleiding om tijdens de crisis de dooie tijd van mijn managers wat te vullen, daar geloof ik niet in. Als het in een bepaalde carrièrefase binnen iemands individueel ontwikkelingsplan past, zeg ik nooit neen tegen een opleiding. Persoonlijk vind ik dat iedereen om de vijf à tien jaar nood heeft aan herbronning. Back to basics! Anders sta je als manager niet meer scherp en loop je hopeloos achter. Het is niet altijd gemakkelijk om de tijd daarvoor vrij te maken. Je moet die momenten goed kiezen. En als je het doet, moet je er ook volledig voor gaan.”