'Afwegen, en dan gewoon durven springen'
Felix Van de Maele (24), CEO van Collibra
Jong ondernemend geweld: in België loopt het niet dik bezaaid. Nochtans tonen die witte raven dat de opstart van een eigen bedrijf, zelfs in crisis, met brio kan slagen. “Het is een kwestie van willen.”
Collibra
- Opgericht in juni 2008, spin-off van Vrije Universiteit Brussel (onderzoeksgroep STARlab)
- Oprichters: Felix Van de Maele (CEO), Stijn Christiaens (COO), Damien Trog (CTO) en Pieter De Leenheer (Research Director)
- Aantal medewerkers: 8
- Domein: business semantics management en semantic integration
- Business: Collibra ontwikkelt bedrijfssoftware die eenduidige uitwisseling en interpretatie van informatie bevordert, zowel bedrijfsintern als tussen ondernemingen onderling.
- Website: www.collibra.com
Op
bezoek bij Collibra, een jong softwarebedrijf gespecialiseerd in business
semantics. Aan het hoofd, gedreven jonge entrepreneurs, allen jonger dan
30. “De vraag uit de industrie naar de interpretatie van elektronische gegevens
was al een hele tijd gekend. Maar een tweetal jaar geleden informeerde één van
de grootste Europese verpakkingsbedrijven, heel concreet naar een specifieke
toepassing van business semantics. We hebben de beslissing genomen om
erop in te gaan en langzaam, als uit het niets, vielen alle puzzelstukjes in
elkaar. In juli 2008 zag Collibra het levenslicht.” Aan het woord is één van de
jonge oprichters van Collibra en Vlerick-alumnus, Felix Van de Maele. Klaar voor
een gesprek over de dromen van een jonge ondernemer, de risico’s en the
American dream.
Wanneer en hoe kwam je op het idee om een bedrijf op te richten?
Felix Van de Maele: “Na mijn studies Toegepaste Computerwetenschappen aan de VUB heb ik een half jaar in Frankrijk gestudeerd, daarna ben ik zes maand naar Argentinië getrokken. Daar had ik veel tijd om na te denken over wat ik verder wilde doen. Ik heb er altijd van gedroomd zelf een onderneming op te starten, maar ik had nooit gedacht dat het zou kunnen. In Argentinië ben ik heel veel beginnen lezen, vooral biografieën, van succesvolle businessmensen vooral uit Silicon Valley. Die mensen koesteren een mindset waarin de opstart van een eigen bedrijf perfect mogelijk is. En dat werkte inspirerend. Bij mijn thuiskomst kwam vanuit de industrie de vraag naar praktische toepassingen van het semantic technology application research aan de VUB. We hebben daar met vier researchers-doctorandi op ingepikt en zo is de bal aan het rollen gegaan.”
Hoeveel tijd verstreek er tussen het idee en de effectieve realisatie?
“De eerste concrete gesprekken dateren van mei 2007. We hebben het idee toen aan onze prof voorgelegd, die er wel wat in zag. Vervolgens hebben we mensen rond ons verzameld en hebben we een businessplan opgesteld. In september 2007 ben ik een Masters in General Management bij Vlerick Leuven Gent Management School begonnen. In de loop van dat jaar werkten we het businessidee verder uit en toen ik afstudeerde, in juli 2008, hebben we Collibra effectief opgericht.”
Wat aanvankelijk een droom leek, werd werkelijkheid. Hoe is dat gelukt?
“Toen ik aan mijn studies begon, dacht ik dat het onmogelijk was om tussen al die grote spelers een eigen kleine onderneming op te starten, die enige betekenis kon hebben op de markt. Maar door erover te lezen, ambities te koesteren en opportuniteiten in de markt te zien, raakte ik almaar meer overtuigd dat de eventuele problemen die we zagen ook wel opgelost zouden raken. Dan komt het er gewoon op aan te durven springen.”
Werd die ondernemende mindset vanuit je opleiding versterkt?
“Dat denk ik niet. Universiteitsstudenten zijn niet met ondernemerschap bezig. Daarvoor zijn ze eigenlijk te verwend. Ze weten dat ze na hun studies een goede job, een auto en een stevig loon zullen krijgen. Dan denk je niet na over wat je eventueel extra kunt doen.
Bij Vlerick Leuven Gent Management School heerst een heel andere mentaliteit. Daar willen de meeste mensen zelf iets beginnen. Het werkt zeker stimulerend om je in een omgeving te begeven van mensen die in dezelfde richting denken en er ook mee bezig zijn. Al heb je ook daar nog verschillen. Over de oceaan durven ze een stuk grootser en ambitieuzer denken. Falen wordt er ook minder afgestraft. Hier in België leeft die ambitie veel minder. Er is veel onwetendheid over wat er mogelijk is en mensen denken ook te weinig verder. Toen ik hier verkondigde dat ik na drie jaar al vijftig man onder me wilde hebben, kreeg ik van sommige doorwinterde ondernemers te horen dat ik maar beter ‘normaal’ kon doen.”
Heeft je opleiding bij Vlerick Leuven Gent Management School geholpen bij de opzet van je bedrijf?
“Ons businessplan was al in november 2007 klaar, dus op dat vlak kwam de opleiding iets te laat. Maar ik vond het een ideaal jaar om me op het ondernemerschap voor te bereiden. Bij Vlerick Leuven Gent Management School krijg je op korte termijn veel te zien, dus dat is zeker interessant. Tegelijk is het soms moeilijk de vertaalslag te maken naar een kleine start-up, omdat vooral cases van grote bedrijven aan bod komen. We kregen bijvoorbeeld wel lessen in corporate finance, maar in entrepreneurial finance dan weer niet. Je ziet in je opleiding wel dat start-ups door venture capital en business angels kunnen worden gefinancierd, maar dat mag best nog wat concreter. Eigenlijk zou elke afgestudeerde over de knowhow moeten beschikken om morgen concreet een bedrijf op te richten.
Het onderzoek ‘Guesss’ toont dat veel studenten geen weet hebben van ondersteunende diensten voor ondernemers.
“Ik had ook geen idee welke mogelijkheden er voor starters waren. De overheid neemt veel initiatieven en er zijn nog heel veel andere kanalen, maar die moet je kennen. Algemeen denk ik dat de informatiedoorstroming in alle hogere opleidingen beter kan. Maar het grootste struikelblok ligt volgens mij in het hoofd van de studenten. Die heb je als onderwijsinstelling niet in de hand. Tegelijk kan je ze wel stimuleren door studenten aan te moedigen om te durven dromen en die dromen proberen te realiseren. Een heel mooie quote in die context komt van Goethe: ‘Whatever you can do, or dream you can do, begin it. Boldness has genius, power, and magic in it. Begin it now.’ Je moet er gewoon aan beginnen en dan volgt de rest wel.
Welke zijn de kritische succesfactoren om een bedrijf op te starten?
“Je moet iets verkopen dat mensen willen. Verder moet je zowel je klant, je markt als je product door en door kennen. Daarom geloof ik ook dat je op jonge leeftijd best ondernemer kunt zijn. Specifieke productkennis is veel belangrijker dan een hele set managementervaring. Daarvoor kun je bij je entourage terecht. Daarom is een goede entourage trouwens een tweede kritische factor. Omring je met ervaren mensen die een spiegel voor je zijn en die je met raad en daad kunnen bijstaan. Heel veel businessmensen en industriële leiders dragen jonge ondernemers een warm hart toe en willen ook echt helpen. Ga met al die mensen praten. Als zij zien dat je er echt voor wil gaan, heb je een goede kans dat ze mee op de trein springen. De steun krijg je, maar je moet zelf de stap durven zetten.
Een derde belangrijk punt is transparantie. Wees open met je agenda en in wat je wil doen. En een laatste troef schuilt in je luisterbereidheid. Luister zowel naar de klanten als naar de mensen die je raad geven. Je krijgt constant advies en dat moet je verwerken. Niet dat je die raad altijd moet opvolgen, er zijn nu eenmaal mensen met een ander idee en een andere ingesteldheid. Aan de ene kant moet je volharden, aan de andere kant moet je ook luisteren. De kunst is om daarin een balans te vinden.”
Volgens ‘Guesss’ koesteren eerstejaars in België grotere ondernemersambities dan laatstejaars.
“Laatstejaars zijn daar realistischer in. Als je puur kijkt naar de kans op succes en niet naar wat je er verder mee kunt doen, is het veel slimmer om in loonverband te gaan werken. Als je jong bent, ben je misschien wat ‘naïever’, al zou ik het zo niet willen zien. Dat beetje naïviteit is volgens mij net een sterkte. Toen we met Collibra begonnen, hadden we ook geen flauw benul van wat ons allemaal te wachten stond. We zijn er gewoon voor gegaan. En uiteindelijk komen er altijd zaken uit de lucht vallen die maken dat de puzzel klopt.”
Zijn jongeren terecht bang om risico’s te nemen?
“In België zijn we te verwend en is er geen enkele stimulans om risico te nemen. Je moet die risico’s goed kunnen plaatsen en dan zie je dat er niet zo veel risico’s zijn. Je leert bovendien veel meer bij dan op eender welke andere job en je komt in contact met mensen met wie je anders nooit zou spreken.”
“Ik heb geld opgehaald en nu heb ik mijn loon. Zeker in de huidige economische tijden ben ik iets zekerder van mijn werk dan medestudenten-collega’s op proefcontract in de zin dat ik zelf mijn lot in handen heb. Verder geloof ik dat ik de risico’s die er zouden zijn, nu moet nemen: op een moment dat je jong bent, je geen huis moet afbetalen en geen gezin hebt om voor te zorgen. Wat maakt die drie jaar uit als het mislukt? De meeste jongeren zeggen: we zetten die stap later. Maar als je 35 bent, lijkt dat me al veel minder vanzelfsprekend. Nu kan het, op voorwaarde dat je je goed omringt en dat je weet waarover je spreekt.”
Wat is de grootste zorg van de startende ondernemer?
“Cash. Cash is king. Je wilt duizend dingen doen, maar je hebt een gelimiteerd budget, een beperkte tijd en beperkte resources waar je op zo kort mogelijke tijd zoveel mogelijk moet proberen uithalen. Je moet constant prioriteiten stellen en keuzes maken, en hopen dat het de juiste keuzes zijn.”
In hoeverre is innovatie belangrijk voor een startende onderneming?
“Ik denk dat innovatie een cruciale, differentiërende factor is. Als je niets nieuws brengt, is er geen vraag naar of iemand anders doet het al. Een startende onderneming heeft innovatie nodig: een nieuw businessmodel, een nieuwe technologie, een nieuwe marktpenetratie, een nieuw product, eender wat. Maar het moet innoverend zijn.
Wat is je ultieme droom?
“Over zes jaar willen we de beurs op. Maar daarvoor zijn we nog op zoek naar de exacte product-marktcombinatie. We moeten ons product zo maken dat iedereen het wil en dat het makkelijk verkoopt. In België is onze doelmarkt veel te klein, dus zullen we internationaal moeten gaan. Mijn doel is om deze onderneming op zo kort mogelijke tijd zo groot mogelijk te maken en dan zien we wel weer. Sommige ondernemers hebben het moeilijk om hun bedrijf los te laten, omdat ze het als hun kindje zien. Wij weten dat we onze onderneming binnen zo veel jaar misschien kwijt zijn. Bij de keuzes die je maakt, moet je goed weten wat de gevolgen zijn. Het staat bijvoorbeeld ook niet vast dat ik CEO blijf, en dat hoeft ook helemaal niet. Ik wil dit niet per se heel mijn leven doen. Er zijn nog zo veel andere interessante zaken.”
|
Do’s en don’ts voor de startende ondernemer
|