Ons land heeft een Nelson Mandela nodig

1 jun 2010

Prof. Herman van den Broeck legt uit waarom België niet functioneert

herman vandenbroeck België hangt in de touwen. De federale regering is opnieuw gevallen en op 13 juni trekken de Belgen noodgedwongen terug naar de stembus. In de hoop dat ze dit keer voor politici stemmen die wel over het hardnekkig struikelblok Brussel-Halle-Vilvoorde kunnen springen. Of gelooft niemand daar nog in? Prof. Herman van den Broeck ziet de chaos in zijn land met lede ogen aan. Hij hoopt dat er iemand met een krachtige visie zal opstaan.

‘Het is zo tragisch gesteld met ons land dat ik er zowel om moet janken als lachen. Zoveel gekibbel over details terwijl de echte problemen blijven liggen. Zoveel verspilde energie aan zoiets onbenulligs als een kieskring. Zoveel Belgen die het vertrouwen in de politiek kwijt zijn. En zoveel buitenlanders die denken dat er hier ieder moment een burgeroorlog kan uitbreken. We maken ons belachelijk. Terwijl we het ons helemaal niet kunnen permitteren om hier zoveel kostbaar tijd aan te verliezen.

Brussel-Halle-Vilvoorde wacht al veel te lang op een oplossing. Als je een probleem laat liggen, dan blijft het bestaan en gaat het veretteren. We zijn nu op een punt gekomen dat het alle andere beslissingen blokkeert. Dan kun je alleen nog maar de handdoek in de ring gooien.

De bevolking mag de kaarten herverdelen. Iedereen probeert de kiezers te overtuigen met mooie woorden en beloftes. En elke partij probeert zich van de ander te onderscheiden. Het is alleen jammer om te zien dat ze niet inzetten op een duidelijke visie, maar liever de fouten van een ander benadrukken. Ook over Brussel-Halle-Vilvoorde wijst iedereen met de vinger naar de overkant.

Maar wij hebben kandidaten nodig die dit probleem ook effectief gaan oplossen. Politici krijgen van ons een mandaat om te besturen, niet om elkaar te bevechten. Straks zitten ze sowieso weer met z’n allen aan de onderhandelingstafel. Ze zullen naar elkaar moeten luisteren en samenwerken. Maar dat lukt natuurlijk nooit als iedereen harde taal blijft spreken. Met zo’n toon haal je wel de voorpagina’s van de kranten, maar sluit je geen akkoorden.

Onze politici hebben nochtans een belangrijke voorbeeldfunctie. Het zouden Belgen moeten zijn waar we naar opkijken. Diplomatische en intelligente mensen die hun partners met goeie argumenten weten te overtuigen en compromissen kunnen sluiten. Maar wat we de laatste jaren vooral zien zijn vuile spelletjes en achterbaks gedrag. Met elke ruzie kalft het vertrouwen van de Belg in zijn politiekers verder af. Het is nu aan ons om die ruziemakers weg te stemmen. Want met groot lawaai gaan we niet tot een oplossing komen.

Er bestaan zeker nog politici die onze stem wel verdienen. Het probleem is alleen dat ze braver zijn en daardoor veel minder aandacht krijgen. Zonder straffe slogans kom je niet genoeg aan bod in de media. En zonder ellebogenwerk geraak je niet tot aan de top van je partij. Dit zijn de politiekers die voorzichtig zijn met hun uitspraken. Ze brengen een genuanceerde boodschap. Ze duiden geen zondebokken aan. Ze zouden fantastisch zijn om ons land uit het slop te trekken. Maar ze zijn jammer genoeg niet zo populair.

Wat ons land nodig heeft is een figuur zoals Nelson Mandela. Een sterk politicus met visie die de rest van de ploeg kan overtuigen. De moeilijkheid zit hem niet in het vinden van een technische oplossing voor Brussel-Halle-Vilvoorde. De grootste uitdaging bestaat erin om alle partijen van ons land achter dezelfde kar te krijgen. Ik had nog even gedacht dat de economische crisis ze zou wakker schudden. Maar blijkbaar is zelfs die schok niet hard genoeg aangekomen.

Mandela was een politicus die begreep dat je niet moet vechten, maar samenwerken om iets gedaan te krijgen. Bij zijn vrijlating heeft hij beslist om met het ANC niet te doen wat de blanken hebben gedaan. Hij heeft ze uitgenodigd om in dialoog te gaan.

Samenwerking kent zowel een economische als een relationele zijde. Alle partners moeten er toegevoegde waarde uit halen en elkaar wederzijds respecteren en vertrouwen. Maar onze ministers zijn er alleen maar op uit om elkaar te verslaan voor stemmenwinst bij de volgende verkiezingen. Daar kan nooit een vruchtbare samenwerking uit groeien.

In een organisatie worden elke dag honderden beslissingen genomen. Die worden getoetst aan de missie en de doelstellingen van de organisatie. Maar voor België is helemaal niet duidelijk welke koers we aan het varen zijn. Ons land wordt geregeerd in chaos. Alles is mogelijk en dus gebeurt er niets. Want de beslissingen worden niet opgevolgd of in vraag gesteld. En ook onze ambtenaren krijgen op die manier een slappe houding. Want hoe kun je nu trots zijn op een werkgever die er zo’n boeltje van maakt.

Het is de hoogste tijd om het roer om te gooien. Voor een kapitein die weet waar hij met België naartoe wil.