Op 16 november waren Prof Dr Stijn Viaene (Vlerick Leuven Gent Management School & K.U.Leuven) en Prof Dr Jerry Luftman (Stevens Insitute of Technology, US) te gast als keynote sprekers op het jaarlijkse CIOnet event met als thema “ICT Leadership in the new economy”. De meer dan 100 aanwezige CIOs en ICT directeuren kregen van hen academisch onderbouwde, doch zeer praktijkgerichte inzichten over de impact van de crisis op bedrijven en meer specifiek op de rol van CIOs en de verschuiving in prioriteiten voor ICT departementen. CIOnet is een netwerk van Chief Information Officers (CIOs) en ICT verantwoordelijken in België, Nederland, Italië, Spanje, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk.

Professor Stijn Viaene startte zijn presentatie met de resultaten uit het onderzoeksrapport "Engaging in turbulent times - direction setting for business and ICT alignment". De interviews werden afgenomen in het midden van de crisis, maar de leerpunten zijn nog steeds brandend actueel. Hij verwees naar 4 thema’s die hij haalde uit de interviews met 18 CIOs en 10 CFOs:

1. “Bonding at the top”: samenwerken als team, ook op executive niveau.
2. “Looking for benefits”: een vernieuwde focus op ICT als business partner in de waardecreatie.
3. “Serving professionally”: kennis over en de mogelijkheid tot het verbeteren van de “cost-to-serve”.
4. “Engaging respectfully”: de dialoog aangaan met alle belanghebbenden, en dit op een kritisch constructieve wijze.

Verder bracht Professor Stijn Viaene nog enkele praktische aanbevelingen voor CIOs.

Leiderschap is slechts één van de competenties die een CIO moet bezitten om succesvol te zijn. Minstens even belangrijk zijn de kunde van het strategisch denken, het brengen van een duidelijke synthese, het eerlijk en duidelijk communiceren, het respectvol beïnvloeden van betrokken partners, en het bouwen van bruggen als essentiële basis van een goede business-ICT relatie. De noodzaak tot "de-programming van ICT" – dit is het herdenken van vier basiselementen van ICT, zijnde governance, processes, team work en people – was een gedachte die velen als key take-away mee naar huis namen.

Jerry Luftman presenteerde de meest recente resultaten van de jaarlijkse survey "Key issues for ICT executives 2010".

De top vijf executive management bezorgdheden voor Europa ziet er als volgt uit:

1. Business productivity and cost reduction
2. Business process management & re-engineering
3. ICT & business alignment
4. Business agility and speed to market
5. ICT cost reduction

Net als in 2009 staat "Business productivity and cost reduction" op de eerste plaats. Dit is uiteraard niet geheel verrassend en wellicht een directe impact van de crisis. Opmerkelijk is wel dat ICT sinds deze crisis niet meer alleen gevraagd wordt om kosten te schrappen zoals in vorige economisch turbulente tijden. ICT mag nu effectief meedenken met de business om haar rol af te stemmen op de business strategie. "Business process management & re-engineering" is voornamelijk het praktische resultaat van een verbeterde samenwerking tussen ICT en de business. Het verbeteren van de huidige processen is immers het directe raakvlak tussen ICT en de business. "ICT & business alignment" wijst niet zozeer op het verbeteren van de alignment score maar wel op het realiseren van een hefboomeffect wanneer business en ICT departementen samen ingaan op opportuniteiten. "Business agility and speed to market" vinden we terug op de vierde plaats. De snelheid om op gewijzigde marktomstandigheden te reageren is nu eenmaal essentieel om gedurende een crisis te overlegen. Dit ligt overigens helemaal in lijn met "business productivity and cost reduction". "ICT cost reduction" staat nog steeds in de top vijf, maar daalt wel op het prioriteitenlijstje. Respondenten geven immers aan dat de druk op ICT budgetten verminderde ten opzichte van 2009, een pril teken van een herstellende economie.

De top drie van investeringen in applicaties of technologie:

1. ERP systemen: een klassieker op het vlak van het verbeteren van de productiviteit en het verminderen van de kosten.
2. Business Intelligence: de aanwezigheid van data wordt erkend, doch missen bedrijven de waardecreatie uit deze data in de vorm van competitieve informatie voor beslissingsname.
3. Cloud computing werd in het verleden nog onderschat, maar komt sinds 2010 in de top 3 terecht. Een duidelijk teken dat de waarde van cloud computing beter verstaan wordt dan vorige jaren.

Tot slot enkele benchmark cijfers:

• 66% van de executives stelde dat het budget voor ICT in 2010 gelijk is aan of lager is dan in 2009. Voor 2011 denken 85% van de ondervraagden dat het ICT budget van 2011 niet verder zal dalen, maar eerder gelijk zal blijven of zelfs zal toenemen t.o.v. 2010.
• 90% van de executives stelde dat de salarissen voor ICTers in 2010 zouden gelijk blijven of stijgen t.o.v. 2009. Voor 2011 verwacht iets meer dan de helft van de executives dat de salarissen stabiel zouden blijven.
• Volgens de respondenten zal het budget voor trainingen toenemen tot meer dan 3% van het totale ICT budget. Enerzijds verwachten de auteurs dat opleidingen met een business focus (management opleidingen: zowel ICT management als personal development) en specifieke opleidingen rond business intelligence en cloud computing aan interesse zullen winnen.
• De Europese gemiddelde "levensduur" van een CIO bedraagt slechts 5 jaar, t.o.v. 8 jaar voor een gemiddelde CEO. Er is wel een trend zichtbaar die stelt dat de "levensduur" van een CIO toeneemt.

Bron: Presentatie Stijn Viaene, CIONet, 16 November 2010

Bron: Presentatie Jerry Luftman, CIONet, 16 November 2010 en MISQE article "Key Issues for IT Executives 2010: Judicious IT Investments Continue Post-Recession" door Jerry Luftman en Tal Ben-Zvi.