Trendstudie naar het loopbaanperspectief van laatstejaarsstudenten

De laatste loodjes wegen het zwaarst, maar voor de laatstejaarsstudenten is het felbegeerde diploma in zicht. Maar wat dan? Vol goede moed en verwachting gooien ze zich op de arbeidsmarkt. Wat zijn hun carrièreplannen? En heeft de crisis hun verwachtingen bijgestuurd?

Onderzoekers van het Centre for Excellence in Career Management van Vlerick Leuven Gent Management School hebben de arbeidsmarktverwachtingen van de Generation Y voor de zesde keer in kaart gebracht. Bijna 1100 respondenten deden mee aan de enquête. Het gaat om studenten aan Vlaamse hogescholen en universiteiten uit vooral economische richtingen (43,41%), maar ook Masters in Management (15,94%), Rechten (9,74%), Communicatie (10,33%) Gedragswetenschappen (15,06%) en Wetenschappen en Techniek (5,51%). Het merendeel zijn masters, maar ook bachelors en masters na master zijn vertegenwoordigd.

De berichten over afslankingen, faillissementen en dalende aanwervingen scheppen eerder een somber beeld van de loopbaankansen van jongeren aan de start van hun professionele carrière. Toch blijven de jongeren uit de steekproef vrij optimistisch over hun eigen startpositie. Tegelijk bevestigen de cijfers de bestaande tendens dat jongeren soms (onrealistisch) hoge verwachtingen hebben. Ze zijn “kind van hun tijd” en de voorbije hoogconjunctuur heeft een indruk nagelaten die niet zomaar lijkt te veranderen door de huidige socio-economische context.

De conclusies

Verder studeren of werken: optimisme daalt niet

In vergelijking met de vorige jaren zijn het vooral de bachelors die nog verder willen studeren: slechts 34% wil al gaan werken (master: 61%, master na master: 85%). Ondanks het feit dat de werkzoekenden de huidige economische omstandigheden als ongunstig beschouwen, schatten ze hun eigen kansen toch hoog in. Ze zijn optimistisch en denken snel werk te vinden met hun diploma en capaciteiten. 60% is al actief op zoek, 55% heeft al sollicitaties achter de rug en 15% heeft al een contract op zak. Een lichte stijging t.o.v. van het vorige onderzoek in 2006.

Sectoren van voorkeur blijven stabiel

Wat de voorkeur voor sector van tewerkstelling betreft, stellen we geen echte wijzigingen t.o.v. de vorige jaren vast. De overheid als werkgever blijft populair (op de vijfde plaats met 22,7%), maar de economische crisis leidt niet tot een stijging. Opvallend is dat de klassieke sectoren ondanks de crisis aantrekkelijk blijven: consultancy (39,3%), banken en verzekeringen (35,4%) telecommunicatie (26,7%) en distributie en logistiek (25,4%).

De zoektocht naar werk: hoe?

De top vijf van meest populaire zoekkanalen oogt vrij klassiek: internet/bedrijfswebsite, jobsite, universiteit/hogeschool, jobbeurs/jobevent en advertenties. Opvallend is wel dat de sociale netwerksites – toch een van dé communicatiemiddelen van Generation Y – onderaan de lijst afsluiten. Bedrijven kunnen dus best blijven investeren in de klassieke, vaak duurdere manieren om jongeren aan te trekken.

Zelfmanagement: het heft in eigen handen?

De Y’ers voelen zich verantwoordelijk voor het verloop van hun eigen loopbaan: 87% gaat akkoord met uitspraken als ‘ik ben zelf verantwoordelijk voor het slagen of mislukken van mijn loopbaan’ of ‘ik reken op mezelf om een loopbaan uit te bouwen zoals ik dat wil’.
Alhoewel de scores op vlak van planning, netwerking en praktische voorbereiding iets hoger liggen dan in voorgaande jaren, blijven de concrete initiatieven inzake zelfmanagement toch eerder bescheiden. 48% zegt regelmatig na te denken over hun toekomstige loopbaan. 43% onderneemt actie om een voor hun loopbaan relevant netwerk uit te bouwen. En 50% heeft zijn CV up-to-date en doet studentenjobs en activiteiten die relevant zijn en mooi op het CV staan.

Beïnvloedende factoren en werkgeversbeloften

Een goede balans tussen werk en privé staat helemaal bovenaan het verlanglijstje. Daarna volgen autonomie en expertise. Een opmerkelijke daling: de factor werkzekerheid scoort aanzienlijk lager in vergelijking met het onderzoek van 2004.
Op nummer 1 van belangrijke elementen in de “deal” zijn de beloften die de toekomstige werkgever maakt op het vlak van de sociale sfeer, op de voet gevolgd door interessante carrièremogelijkheden en een boeiende jobinhoud. Verrassend is dat de generation Y ondanks de huidige situatie op de arbeidsmarkt een hoog verwachtingsniveau behoudt.

De ‘softe’ kant: veel nood aan loopbaanondersteuning

Generation Y heeft vooral nood aan feedback over de prestaties en de mogelijkheid tot bijleren. Meer formele HR-instrumenten zoals een Persoonlijk Ontwikkelingsplan of een systeem van mentoring scoren relatief laag.

De ‘harde’ kant: materiële verwachtingen

Loonsverwachtingen lijken niet getemperd door de economische situatie: met een mediaan van 1.500 euro netto wijkt deze groep niet af van de mediaan in de voorbije jaren. Wat betreft hun verwachte nettoloon over 5 jaar scoren ze zelfs hoger: een mediaan van 2.200 euro t.o.v. 2.000 in 2006 en 2008. Er is ook een groot verschil tussen mannen en vrouwen: terwijl mannelijke respondenten na 5 jaar een loon van 2.500 euro netto verwachten is dat bij vrouwen slechts 2.000 euro.
Qua verwachtte benefits zijn er geen verschuivingen in de top 3: hospitalisatieverzekering, pensioensparen en betaalde overuren. De zogenaamde ‘new benefits’ zoals strijkdienst, kinderopvang en sportfaciliteiten zijn nog steeds aanzienlijk minder belangrijk.

Geven en nemen: het eigen engagement

Generation Y heeft heel wat verwachtingen, maar wat willen zij in ruil bieden? Werkgevers mogen op hun beide oren slapen als het gaat over performantie, collegialiteit en ethisch gedrag. Ze zijn ook bereid om op eigen initiatief opleidingen te volgen of vakliteratuur te lezen om hun inzetbaarheid te verhogen.
De laagste score is voor loyauteit. Iets meer dan de helft van de respondenten beschouwt hun eerste job als een opstap naar een betere job: zij willen maximaal 3 jaar bij de eerste werkgever blijven.