Resultaten van de Global Entrepreneurship Monitor 2009

Meer dan 20% van de nieuwe ondernemers ziet als gevolg van de financiële en economische crisis meer en nieuwe business opportuniteiten. Wat starters betreft vindt maar liefst 12% het nu minder moeilijk om een nieuwe zaak op te starten dan één jaar geleden. Ten slotte had de crisis blijkbaar voor een groot aantal ook geen fundamentele impact op het groeipotentieel dat nieuwe ondernemers zien: 39% vond het in 2009 makkelijker om te groeien dan in 2008.

Deze hoopgevende bevindingen komen uit het GEM-onderzoek dat wereldwijd de graad van nieuw ondernemerschap in een land of regio meet. “Ondernemerschap is dus duidelijk één van de motoren die kunnen helpen om de crisis te overwinnen,” stelt minister-president Kris Peeters vast. De “Global Entrepreneurship Monitor” van 2009 bestudeerde het ondernemerschapsklimaat in 55 verschillende landen. Voor Vlaanderen werd deze studie uitgevoerd door Prof. Hans Crijns, Jan Lepoutre en Olivier Tilleuil aan Vlerick Leuven Gent Management School in opdracht van het STOIO, het Steunpunt voor Ondernemen en Internationaal Ondernemen van de Vlaamse overheid.

Verder zien we dat de TEA voor Vlaanderen in 2009 3,3% bedraagt. Concreet betekent dit dat iets meer dan 3 op 100 Vlamingen zegt actief bezig te zijn met het opstarten van een onderneming, of in de voorbije drieënhalf jaar een eigen onderneming heeft opgericht. De “Total Early-stage Entrepreneurial Activity” (TEA) geeft immers een indicatie van het “nieuw ondernemerschap” in een land. Hiermee blijft de TEA voor Vlaanderen onder het EU-gemiddelde van 5,8%. Vergelijken we Vlaanderen met onze directe buurlanden, dan stellen we geen aantoonbare verschillen vast met Duitsland, Frankrijk of Denemarken. Landen als het Verenigd Koninkrijk en Nederland hebben wel een duidelijke voorsprong op Vlaanderen (zie figuur 1 (pdf, 136 kB)).

Een breder perspectief

We moeten de graad van startend ondernemerschap echter zien binnen een breder kader. Alhoewel het moeilijk is om op basis van de GEM-data een waarneembare trend door de jaren heen vast te stellen (zie figuur 2 (pdf, 59 kB)), blijkt toch uit de jaarlijkse cijfers van Graydon Belgium dat, ondanks het kleine aantal opstartende bedrijven in Vlaanderen, er in vergelijking met de afgelopen jaren een gestage verbetering zichtbaar is (bedrijven jonger dan 3,5 jaar in Vlaanderen: 133.824 bedrijven in 2009 t.o.v. 125.925 in 2008). Wanneer we bovendien kijken naar de ondernemersgraad (d.i. het aantal ondernemers in een land), dan scoren we gemiddeld. In 2007 bedroeg dit cijfer 9,8% voor Vlaanderen. Als we dit internationaal vergelijken, blijkt dat heel wat van de meest relevante ‘benchmarks’, zoals bijvoorbeeld Duitsland, Denemarken, Zweden, Frankrijk en Finland, het moeten afleggen tegen deze Vlaamse ondernemersgraad.

Ten slotte blijkt ook uit het onderzoek dat Vlaanderen een gemiddelde score haalt wat sociaal ondernemerschap betreft. Jan Lepoutre (Vlerick Leuven Gent Management School): “Ondernemerschap kan zich op verschillende manieren manifesteren. Sociaal ondernemerschap is er daar één van. Uit deze resultaten blijkt onder andere dat we in vergelijking met onze buurlanden zeker niet achteraan hangen voor wat betreft het starten van nieuwe sociale ondernemingen. Een deel van onze lagere graad van regulier ondernemerschap compenseert zich dus wellicht in sociaal ondernemerschap en ondernemerschap binnen grotere bedrijven (intrapreneurship)”.

Voor minister-president Peeters vormen deze vaststellingen een aanmoediging om zijn beleid voor meer en sterkere ondernemers in Vlaanderen verder te zetten: “Vlaanderen doet het in Europees verband niet slecht qua ondernemersgraad, maar de lage TEA in vergelijking met Nederland of het Verenigd Koninkrijk wijst erop dat we verder moeten werken aan een ondernemerscultuur in Vlaanderen.” In het kader van de ViA-doorbraak ‘open ondernemers’ zal Kris Peeters nog voor de zomer een Actieplan ondernemerschap neerleggen.

Over de Global Entrepreneurship Monitor

De wereldwijde schaal van het GEM-onderzoek laat toe regio’s en landen met elkaar te vergelijken op vlak van het nieuw ondernemerschapsklimaat. Uniek aan het GEM-onderzoek is dat het niet enkel focust op het aantal personen dat een bedrijf opgericht heeft, maar eveneens op het aantal personen dat een bedrijf aan het opstarten is, zonder dat daarbij reeds een formele entiteit bestaat. Verder gaat GEM de perceptie van de bevolking m.b.t. ondernemerschap na. Het wereldwijde onderzoek wordt gecoördineerd en gesuperviseerd door London Business School (UK) en Babson College (VS).